Nowe unijne rozporządzenie opakowaniowe: obowiązki importerów przed i w trakcie odprawy celnej

Od 12 sierpnia 2026 roku importerzy wprowadzający na rynek Unii Europejskiej towary w opakowaniach będą musieli działać w nowym reżimie prawnym wynikającym z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. W dalszej części opracowania będziemy posługiwać się określeniem „rozporządzenie opakowaniowe”.

Rozporządzenie opakowaniowe weszło w życie 11 lutego 2025 roku, natomiast jego zasadnicza data stosowania przypada na 12 sierpnia 2026 roku. Oznacza to, że importerzy powinni być przygotowani do nowych obowiązków najpóźniej przed pierwszą dostawą importową dopuszczaną do obrotu po tej dacie.

Dla przedsiębiorców importujących towary spoza Unii Europejskiej oznacza to istotną zmianę podejścia. Rozporządzenie opakowaniowe nie dotyczy wyłącznie producentów opakowań. Obejmuje również podmioty, które importują do Unii Europejskiej produkty już zapakowane, na przykład w kartony, folie, opakowania jednostkowe, opakowania zbiorcze, palety, folię stretch, opakowania transportowe lub opakowania wykorzystywane w handlu elektronicznym.

Dlaczego rozporządzenie opakowaniowe ma znaczenie dla działów celnych i importerów?

Rozporządzenie opakowaniowe nie jest klasycznym przepisem taryfowym. Nie zmienia samodzielnie klasyfikacji według Nomenklatury scalonej, wartości celnej ani pochodzenia towaru. Nie oznacza też, że od 12 sierpnia 2026 roku powstanie odrębne „zgłoszenie opakowaniowe” składane razem ze zgłoszeniem celnym.

Nie oznacza to jednak, że odprawa celna pozostanie bez znaczenia. W praktyce to właśnie na etapie importu firma powinna wiedzieć, jaki towar jest sprowadzany, w jakim opakowaniu, z jakiego państwa trzeciego, od jakiego dostawcy i czy opakowanie może zostać legalnie udostępnione na rynku Unii Europejskiej.

Rozporządzenie opakowaniowe przewiduje bowiem nie tylko obowiązki dotyczące projektowania i składu opakowań, ale również obowiązki dokumentacyjne, identyfikacyjne, kontrolne i związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta.

Od 12 sierpnia 2026 roku importer powinien być przygotowany do wykazania, że opakowanie towaru importowanego spoza Unii Europejskiej spełnia wymagania rozporządzenia opakowaniowego. Dotyczy to zwłaszcza opakowań z tworzyw sztucznych, opakowań do kontaktu z żywnością, opakowań wykorzystywanych w handlu elektronicznym, opakowań transportowych oraz opakowań wielokrotnego użytku.

Kim jest importer w rozporządzeniu opakowaniowym?

Na potrzeby rozporządzenia opakowaniowego importerem jest podmiot mający siedzibę w Unii Europejskiej, który wprowadza na rynek Unii Europejskiej opakowanie pochodzące
z państwa trzeciego. W praktyce może to być również podmiot importujący towary już zapakowane, jeżeli wraz z produktem na rynek Unii Europejskiej trafia także opakowanie.

Rozporządzenie przewiduje, że importer może wprowadzać na rynek wyłącznie opakowania zgodne z wymaganiami rozporządzenia opakowaniowego. Przed wprowadzeniem opakowania na rynek importer musi upewnić się między innymi, że producent przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację techniczną, zapewnił wymagane oznakowanie,
a opakowaniu towarzyszą wymagane dokumenty.

Jeżeli importer ma podstawy uważać, że opakowanie nie jest zgodne z rozporządzeniem opakowaniowym, nie powinien go wprowadzać na rynek do czasu usunięcia niezgodności. Wynika to z artykułu 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.

Co importer powinien zrobić przed odprawą celną?

Przed odprawą celną importer powinien przeprowadzić wstępną weryfikację zgodności opakowania z rozporządzeniem opakowaniowym dla danej dostawy importowej. Nie chodzi wyłącznie o sam produkt, ale o wszystkie poziomy opakowania, w których produkt trafia do Unii Europejskiej.

W praktyce importer powinien ustalić następujące kwestie.

1. Jakie opakowania występują w dostawie?

Należy zidentyfikować opakowanie jednostkowe, zbiorcze, transportowe, opakowanie wykorzystywane w handlu elektronicznym, palety, folie, owijki, taśmy, wypełniacze, etykiety i inne elementy służące do ochrony, prezentacji, dostawy lub transportu produktu.

2. Z jakiego materiału wykonane jest opakowanie?

Importer powinien posiadać dane dotyczące materiału opakowania, na przykład papieru, tektury, tworzywa sztucznego, drewna, metalu, szkła albo materiału wielomateriałowego. Dane te będą istotne dla oceny recyklowalności, zawartości materiału pochodzącego
z recyklingu, oznakowania, rozszerzonej odpowiedzialności producenta i sprawozdawczości.

3. Czy opakowanie ma kontakt z żywnością?

To szczególnie ważne, ponieważ od 12 sierpnia 2026 roku opakowania do kontaktu
z żywnością będą musiały spełniać określone limity dotyczące substancji
per- i polifluoroalkilowych.

W przypadku importu żywności, wyrobów gastronomicznych, pojemników, kubków, opakowań papierowych powlekanych, opakowań z tworzyw sztucznych albo innych materiałów mających kontakt z żywnością importer powinien szczególnie dokładnie zweryfikować dokumentację dostawcy.

4. Czy dostawca spoza Unii Europejskiej przekazał dokumentację?

Importer powinien uzyskać od dostawcy lub producenta opakowania co najmniej informacje o składzie materiałowym, masie opakowania, typie opakowania, zgodności
z wymaganiami rozporządzenia opakowaniowego, wynikach badań lub deklaracjach dotyczących substancji, a docelowo także dokumentację techniczną i deklarację zgodności, jeżeli są wymagane dla danego typu opakowania.

5. Czy importer będzie pierwszym podmiotem udostępniającym produkt w opakowaniu na rynku danego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

To istotne dla obowiązków związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta, rejestracją i sprawozdawczością. Importer powinien ustalić, czy w Polsce lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej powstaną obowiązki rejestrowe, ewidencyjne, sprawozdawcze albo opłatowe związane z opakowaniami.

Co należy sprawdzić w trakcie odprawy celnej?

W trakcie odprawy celnej dział celny lub agencja celna powinny zwrócić uwagę, czy dana dostawa jest objęta ryzykiem wynikającym z rozporządzenia opakowaniowego. Nie chodzi o zastępowanie działu środowiskowego lub działu zgodności z przepisami, ale o stworzenie punktu kontrolnego na etapie importu.

W praktyce przy odprawie warto sprawdzić następujące elementy.

1. Czy towar jest importowany spoza Unii Europejskiej i będzie dopuszczony do obrotu?

Jeżeli towar w opakowaniu ma zostać dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej, importer powinien założyć, że opakowanie będzie wprowadzane na rynek Unii Europejskiej i powinno być ocenione pod kątem rozporządzenia opakowaniowego.

2. Czy dokumenty handlowe pozwalają zidentyfikować opakowanie?

Faktura, lista pakowa, specyfikacja dostawy, dokumentacja logistyczna lub karta produktu powinny umożliwiać ustalenie, w jakich opakowaniach przyjeżdża towar.

W wielu firmach dokumenty importowe opisują obecnie tylko produkt, a nie opisują wystarczająco opakowania. Po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia opakowaniowego takie podejście może być niewystarczające.

3. Czy opakowanie należy do kategorii podwyższonego ryzyka?

Szczególną uwagę należy zwrócić na:

• opakowania do kontaktu z żywnością;
• opakowania z tworzyw sztucznych;
• opakowania wielomateriałowe;
• opakowania wykorzystywane w handlu elektronicznym;
• opakowania transportowe;
• opakowania wielokrotnego użytku;
• opakowania z deklaracjami środowiskowymi, na przykład „nadaje się do recyklingu”, „ekologiczne”, „biodegradowalne”.

4. Czy importer posiada minimalny pakiet danych dotyczących opakowania?

Przed zwolnieniem dostawy do dalszej sprzedaży importer powinien posiadać co najmniej podstawowe dane o materiale, masie, rodzaju i funkcji opakowania oraz informacje pozwalające ocenić, czy opakowanie spełnia wymagania rozporządzenia opakowaniowego.

5. Czy brak dokumentacji powinien blokować sprzedaż lub zmianę procedury?

Jeżeli importer nie posiada danych o opakowaniu, powinien rozważyć wstrzymanie sprzedaży do czasu uzupełnienia dokumentacji. W niektórych przypadkach rozwiązaniem może być czasowe skierowanie towaru do magazynu, procedury specjalnej albo wewnętrznej blokady handlowej, zamiast automatycznego kierowania towaru do obrotu handlowego.

Czy organ celny będzie kontrolował rozporządzenie opakowaniowe?

Rozporządzenie opakowaniowe nie tworzy prostego modelu, w którym każda odprawa celna będzie wymagała przedstawienia odrębnej deklaracji dotyczącej opakowania. Należy jednak pamiętać, że rozporządzenie opakowaniowe zmienia również unijne przepisy dotyczące nadzoru rynku.

Z perspektywy importera najbezpieczniejsze podejście jest następujące: odprawa celna powinna być traktowana jako moment, w którym firma weryfikuje, czy po dopuszczeniu towaru do obrotu będzie mogła legalnie udostępnić produkt w opakowaniu na rynku Unii Europejskiej.

Odpowiedzialność importera nie kończy się więc na prawidłowym zgłoszeniu celnym. Jeżeli towar w opakowaniu zostanie dopuszczony do obrotu, a następnie okaże się, że opakowanie nie spełnia wymagań rozporządzenia opakowaniowego, importer może ponosić ryzyko administracyjne, handlowe i organizacyjne.

Do kiedy importer musi być gotowy?

Datą graniczną jest 12 sierpnia 2026 roku.Od tego dnia rozporządzenie opakowaniowe będzie zasadniczo stosowane. Oznacza to, że importerzy powinni być przygotowani do działania w nowym reżimie najpóźniej przed pierwszą dostawą dopuszczaną do obrotu po tej dacie.

W praktyce każda dostawa importowa, która będzie dopuszczana do obrotu po 12 sierpnia 2026 roku, powinna być już oceniona pod kątem zgodności opakowań z rozporządzeniem opakowaniowym.

Niektóre obowiązki będą stosowane później, na przykład część szczegółowych wymogów dotyczących recyklowalności, oznakowania, zawartości materiału pochodzącego z recyklingu czy minimalizacji opakowań. Nie zmienia to jednak faktu, że od 12 sierpnia 2026 roku importer powinien mieć wdrożoną procedurę dotyczącą rozporządzenia opakowaniowego, posiadać dane o opakowaniach i być w stanie wykazać należytą staranność.

Checklista dla importera

Przed 12 sierpnia 2026 roku importer powinien wdrożyć co najmniej następujące działania:

1. przygotować listę importowanych produktów w opakowaniach;
2. ustalić rodzaje i poziomy opakowań dla poszczególnych produktów;
3. zebrać dane o materiale i masie opakowań;
4. ustalić, które opakowania zawierają tworzywa sztuczne;
5. ustalić, które opakowania mają kontakt z żywnością;
6. pozyskać od dostawców spoza Unii Europejskiej deklaracje, specyfikacje i dane techniczne dotyczące opakowań;
7. wprowadzić klauzule dotyczące rozporządzenia opakowaniowego do umów zakupowych i importowych;
8. ustalić, kto w firmie odpowiada za obowiązki wynikające z rozporządzenia opakowaniowego: dział celny, zakupy, jakość, dział zgodności z przepisami, dział środowiskowy, osoby odpowiedzialne za bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami;
9. przygotować procedurę blokady dostawy lub sprzedaży w razie braku dokumentów;
10. zweryfikować obowiązki rejestracyjne i sprawozdawcze w Polsce oraz w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, do których produkty są sprzedawane.

Ryzyka dla importerów

Brak przygotowania do rozporządzenia opakowaniowego może powodować nie tylko ryzyko administracyjne, ale również ryzyko operacyjne. Importer może mieć problem z wykazaniem zgodności opakowania, udostępnieniem dokumentacji organom kontrolnym, sprzedażą produktu, współpracą z dystrybutorami albo realizacją obowiązków wynikających
z rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Szczególnie istotne będzie to w branżach takich jak dobra szybko zbywalne, handel elektroniczny, żywność, kosmetyki, chemia, elektronika, tekstylia, części techniczne i towary masowo importowane spoza Unii Europejskiej.

Jak możemy pomóc?

W JGA wspieramy przedsiębiorców w przygotowaniu się do nowych obowiązków wynikających z rozporządzenia opakowaniowego, w szczególności poprzez:

• analizę, czy importowane towary i ich opakowania podlegają obowiązkom wynikającym z rozporządzenia opakowaniowego;
• przygotowanie checklisty dla działu celnego i zakupowego;
• ocenę dokumentów otrzymywanych od dostawców spoza Unii Europejskiej;
• przygotowanie klauzul do umów z dostawcami;
• wsparcie przy ustaleniu obowiązków importera, producenta, dystrybutora i podmiotu odpowiedzialnego w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta;
• powiązanie obowiązków wynikających z rozporządzenia opakowaniowego z procedurami importowymi, odprawą celną, Bazą danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami oraz zgodnością środowiskową;
• przygotowanie wewnętrznej procedury postępowania dla dostaw importowych po 12 sierpnia 2026 roku.

Rozporządzenie opakowaniowe to nie tylko regulacja środowiskowa. Dla importerów jest to przede wszystkim nowe wyzwanie organizacyjne, dokumentacyjne i związane ze zgodnością z przepisami, które powinno zostać włączone do procesu importowego.