Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy od lipca 2026 r.

W lipcu 2026 r. w życie wejdą istotne zmiany w przepisach dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy, które mogą mieć bezpośredni wpływ na Państwa działalność – niezależnie od branży. 

Co się zmienia? 

Od lipca 2026 r. inspektorzy PIP uzyskają nowe, daleko idące uprawnienia:

1. Decyzje administracyjne przekształcające umowy

PIP będzie mogła wydać wiążącą decyzję administracyjną, która stwierdzi istnienie stosunku pracy – nawet jeśli formalnie łączy Państwa z daną osobą umowa zlecenia, umowa o dzieło lub kontrakt B2B. Decyzja taka wywoła skutki prawne w zakresie prawa pracy, składek ZUS i prawa podatkowego.

2. Uprzednie polecenie zawarcia umowy o pracę

Przed wydaniem decyzji inspektor wyda pisemne polecenie zawarcia umowy o pracę. Niewykonanie polecenia skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji przez okręgowego inspektora pracy.

3. Rozszerzona kontrola

Kontroli PIP podlegają teraz wszyscy przedsiębiorcy, na rzecz których praca była świadczona – w dowolnej formie prawnej – w ciągu ostatniego roku. 

4. Możliwość kontroli zdalnej

Inspektor może żądać dokumentów online lub przesłuchania pracowników.   

5. Interpretacje indywidualne

Można złożyć wniosek do Głównego Inspektora Pracy o interpretację indywidualną oceniającą, czy dana umowa stanowi stosunek pracy. Interpretacja chroni przed sankcjami, o ile rzeczywisty stan faktyczny odpowiada opisanemu we wniosku. 

Ryzyko przekwalifikowania umowy jest największe, gdy osoba wykonująca zlecenie lub B2B: 

• pracuje wyłącznie lub głównie dla Państwa, 
• wykonuje pracę w stałych godzinach i/lub w siedzibie firmy, 
• działa pod Państwa bieżącym kierownictwem i otrzymuje polecenia, 
• nie może zastąpić się inną osobą, 
• nie ponosi własnego ryzyka gospodarczego. 

Rekomendujemy podjęcie następujących działań:  

1. Przejrzeć wszystkie aktywne umowy cywilnoprawne i kontrakty B2B pod kątem cech stosunku pracy. 
2. Dobrowolnie przekształcić umowy noszące znamiona stosunku pracy – przez 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy obowiązuje ochrona przed grzywną za wykroczenie. 
3. Złożyć wniosek o interpretację indywidualną GIP dla umów budzących wątpliwości (opłata: 40 zł, termin: 30 dni). 
4. Zaktualizować dokumentację kontraktową – potwierdzić samodzielność wykonawcy, możliwość substytucji i ryzyko gospodarcze po jego stronie. 

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące nadchodzących zmian lub chcieliby Państwo przeprowadzić audyt zawartych umów – zapraszamy do kontaktu.