EUDR od 30 grudnia 2026 r. – nowe terminy, uproszczone obowiązki i zmiany w zakresie produktów

Unijne przepisy dotyczące produktów niepowodujących wylesiania zostały ponownie przesunięte i częściowo uproszczone. Jednocześnie Komisja Europejska opublikowała nowe wytyczne i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, a w Polsce trwają prace nad ustawą określającą zasady kontroli i sankcje. Stan prawny na 19 sierpnia 2026 r.. 

Nowe terminy stosowania EUDR

Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2650 obowiązki wynikające z EUDR będą stosowane:

• od 30 grudnia 2026 r. – wobec średnich i dużych podmiotów;
• od 30 grudnia 2026 r. – wobec mikro- i małych podmiotów w odniesieniu do produktów objętych wcześniej unijnym rozporządzeniem w sprawie drewna;
• od 30 czerwca 2027 r. – wobec pozostałych mikro- i małych podmiotów ustanowionych w takim charakterze do 31 grudnia 2024 r.

Oznacza to, że przedsiębiorcy objęci pierwszym terminem muszą być gotowi do zastosowania nowych przepisów jeszcze przed końcem 2026 r. Obowiązki nie rozpoczynają się bowiem 1 stycznia 2027 r., lecz już dwa dni wcześniej. Aktualne terminy wynikają natomiast z art. 38 skonsolidowanego rozporządzenia EUDR.

Oświadczenie o należytej staranności przede wszystkim po stronie pierwszego podmiotu

Nowelizacja zmieniła model odpowiedzialności w łańcuchu dostaw. Pełna procedura należytej staranności oraz obowiązek złożenia oświadczenia o należytej staranności mają spoczywać przede wszystkim na przedsiębiorcy, który jako pierwszy wprowadza dany produkt na rynek Unii Europejskiej albo dokonuje jego wywozu.

W praktyce dotyczy to w szczególności importerów towarów objętych EUDR. Przed dopuszczeniem produktu do obrotu importer powinien m.in.:

• zgromadzić informacje o produkcie, jego pochodzeniu i dostawcy;
• posiadać dane geolokalizacyjne działek, na których wyprodukowano odnośne towary;
• sprawdzić, czy produkt nie powoduje wylesiania;
• zweryfikować zgodność produkcji z prawem kraju produkcji;
• przeprowadzić ocenę ryzyka i w przypadku konieczności zastosować środki ograniczające ryzyko;
• złożyć w systemie informacyjnym oświadczenie o należytej staranności.

Podmioty działające na dalszych etapach łańcucha dostaw oraz podmioty handlowe co do zasady nie będą składać kolejnych oświadczeń o należytej staranności. Nadal będą jednak zobowiązane do gromadzenia i przechowywania przez pięć lat informacji o bezpośrednich dostawcach i odbiorcach, a w określonych przypadkach również numerów referencyjnych wcześniejszych oświadczeń.

Nowe wyjaśnienia Komisji Europejskiej

W maju 2026 r. Komisja opublikowała piątą wersję odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, natomiast 20 lipca 2026 r. w Dzienniku Urzędowym UE ukazały się nowe wytyczne C/2026/3896.

Komisja wyjaśniła m.in., że:

• dalsze ogniwa łańcucha dostaw nie muszą aktywnie badać całego wcześniejszego łańcucha, jeżeli nie posiadają informacji wskazujących na niezgodność;
• ponowny przywóz może zostać uznany za działalność dalszego ogniwa, jeżeli przedsiębiorca wykaże, że produkt został już wcześniej wprowadzony na rynek unijny;
• przedsiębiorca może występować jednocześnie w kilku rolach, np. jako importer, a następnie przetwórca produktu;
• pochodzenie produktu z państwa niskiego ryzyka upraszcza procedurę, ale nie zwalnia importera z zebrania wymaganych informacji ani ze złożenia oświadczenia o należytej staranności;
• mikro- i małe podmioty pierwotne z państw niskiego ryzyka mogą korzystać z jednorazowej uproszczonej deklaracji.

Komisja wskazała również, że kontrole powinny być proporcjonalne i koncentrować się przede wszystkim na podmiotach, które jako pierwsze wprowadzają produkty na rynek UE.

Komisja planuje zmianę wykazu produktów

13 lipca 2026 r. Komisja Europejska przyjęła akt delegowany zmieniający załącznik I do EUDR. Przewiduje on m.in. wyłączenie z zakresu regulacji skór bydlęcych i części wyrobów skórzanych, opon bieżnikowanych, soi przeznaczonej do siewu oraz niektórych wyrobów z gumy.

Jednocześnie do wykazu mają zostać dodane m.in. kawa rozpuszczalna, wybrane pochodne oleju palmowego oraz mrożone języki bydlęce. Nowo dodane produkty mają zostać objęte EUDR od 30 grudnia 2027 r.

Komunikat Komisji Europejskiej z 13 lipca 2026 r. określa, że akt delegowany podlega jeszcze kontroli Parlamentu Europejskiego i Rady. Na 19 sierpnia 2026 r. akt nie wszedł w życie, a przedsiębiorcy nie powinni jeszcze traktować produktów przewidzianych do usunięcia jako wyłączonych z EUDR.

Co dzieje się w Polsce?

Polskie przepisy wykonawcze są przygotowywane w ramach projektu ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów – projekt UC101.

Ustawa ma określić m.in.:

• organy właściwe do kontroli poszczególnych grup produktów;
• zasady prowadzenia kontroli;
• współpracę właściwych inspekcji z organami celnymi;
• możliwość zawieszenia dopuszczenia towaru do obrotu lub jego wywozu;
• działania naprawcze;
• krajowy system kar za naruszenie EUDR.

Na 19 sierpnia 2026 r. projekt pozostaje otwarty i znajduje się na etapie uzgodnień, konsultacji publicznych oraz opiniowania. Nie został jeszcze przyjęty przez Radę Ministrów ani skierowany do Sejmu. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wskazano na III kwartał 2026 r.

Co powinni zrobić przedsiębiorcy?

Przesunięcie terminu nie powinno oznaczać wstrzymania przygotowań. Przedsiębiorcy powinni w szczególności:

• zweryfikować kody CN importowanych i eksportowanych produktów;
• ustalić swoją rolę w poszczególnych łańcuchach dostaw;
• określić zakres danych wymaganych od zagranicznych dostawców;
• przygotować procedurę należytej staranności;
• zapewnić dostęp do danych geolokalizacyjnych i dokumentów potwierdzających legalność produkcji;
• przygotować obsługę oświadczeń w systemie informacyjnym EUDR;
• monitorować ostateczny zakres załącznika I oraz dalsze prace nad projektem UC101.

Eksperci JGA pomagają przedsiębiorcom w ustaleniu, czy ich produkty podlegają EUDR,
w ocenie obowiązków importera i eksportera oraz w przygotowaniu procesów celnych
i dokumentacyjnych do nowych wymagań.